Kapliczka pw. Matki Bożej Częstochowskiej

Historia miejsca

Historia kapliczki związana jest z rodem Boguszów herbu Półkozic, który w 1830 roku nabył majątek ziemski w Lubaszu. Według zachowanych opracowań obiekt został wzniesiony wkrótce po zakupie dóbr przez Ksawerego Bogusza (1781–1846) i jego żonę Kamilę z Bystrzanowskich. Stanęła przy skrzyżowaniu dróg, w pobliżu dworu i folwarku, stając się ważnym miejscem modlitwy dla mieszkańców okolicy.

Pierwotnie była to drewniana budowla na planie prostokąta z niewielkim gankiem wspartym na dwóch ozdobnych słupach. Dwuspadowy dach pokrywała dachówka, a jego zwieńczenie stanowiła sygnaturka. Wewnątrz znajdowały się cenne elementy wyposażenia, m.in. rzeźba św. Rocha, obrazy o tematyce pasyjnej oraz wizerunki Matki Bożej. Przy kapliczce odprawiano nabożeństwa majowe oraz październikowe modlitwy różańcowe, a szczególną czcią otaczano św. Rocha oraz przedstawienia związane z Męką Pańską.

Po II wojnie światowej drewniana konstrukcja zaczęła ulegać zniszczeniu. Mimo złego stanu technicznego mieszkańcy nadal spotykali się przy niej na wspólnej modlitwie. W 1957 roku, dzięki inicjatywie okolicznych mieszkańców, przeprowadzono gruntowny remont. Wszystkie prace wykonywano społecznie po godzinach pracy. Wykonano nowe fundamenty, betonowe stopnie, odbudowano drewnianą konstrukcję oraz wymieniono pokrycie dachowe. W fundamencie pozostawiono datę 1 maja 1957 roku, upamiętniającą zakończenie prac.

W zachowanej relacji Anastazji Jasakowej wymieniono osoby, które bezinteresownie zaangażowały się w ratowanie kapliczki. Byli to: Antoni Grzesiak, Władysław Kołton, Jan Galary, Władysław Galary, Tadeusz Kośmider, Wojciech Niedźwiadek, Antoni Rychel, Joanna Bober, Adam Warzecha oraz Marcin Jasak. Dzięki ich pracy udało się zachować kapliczkę dla kolejnych pokoleń mieszkańców.

Po zakończeniu remontu opiekę nad kapliczką sprawowała m.in. Agnieszka Krawczyk, która dbała o jej otoczenie, sadziła kwiaty, stroiła ołtarz i przewodniczyła majowym modlitwom. Wkrótce po zakończeniu prac przez Szczucin i okolice przeszła gwałtowna burza. Rosnąca obok kapliczki osika straciła jedną z dużych gałęzi, która spadła tuż obok budowli, nie powodując żadnych uszkodzeń. W relacji mieszkańców wydarzenie to uznano za znak Bożej opieki nad tym miejscem.

Z biegiem lat kapliczka ponownie zaczęła niszczeć. W Roku Jubileuszowym 2000 podjęto decyzję o jej odbudowie. Zadania tego podjęli się właściciele firmy Tankpol, którzy odtworzyli kapliczkę z zachowaniem jej historycznej formy. Nową konstrukcję oparto na stalowym szkielecie osadzonym na żelbetowym fundamencie, zachowując drewniany charakter obiektu. Wykonano również nowe zagospodarowanie otoczenia oraz umieszczono pamiątkową tablicę upamiętniającą odbudowę.

Uroczyste poświęcenie odnowionej kapliczki odbyło się 24 maja 2000 roku podczas nabożeństwa majowego z udziałem licznie zgromadzonych mieszkańców oraz przedstawicieli władz samorządowych. Dzięki trosce kolejnych pokoleń kapliczka do dziś pozostaje ważnym miejscem modlitwy i jednym z najcenniejszych zabytków dawnego Lubasza.

Źródła
1. Karta ewidencyjna zabytku „Kapliczka pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Lubaszu”, oprac. dr Marek Grabski, 2011.
2. Karta ewidencyjna zabytku, oprac. mgr inż. Janusz Smólski, maj 1987.
3. M. Kosińska, „Odnowienie kapliczki Boguszów jako pomnik Jubileuszu 2000-lecia w Szczucinie”.
4. Anastazja Jasakowa, „Odnowienie kapliczki Boguszów w 1957 r.”.
5. Kapliczki, figury i krzyże przydrożne na terenie diecezji tarnowskiej, red. J. Rzepa, Tarnów 1983.
6. J. Kusior, Kościoły, kaplice, kapliczki i krzyże w gminie Dąbrowa Tarnowska, Dąbrowa Tarnowska 2010.

Czy wiesz, że?

• Kapliczka została wzniesiona prawdopodobnie krótko po zakupie majątku Lubasz przez rodzinę Boguszów w 1830 roku.
• Pierwotnie była miejscem kultu św. Rocha oraz Męki Pańskiej.
• Przy kapliczce przez wiele lat odprawiano nabożeństwa majowe i październikowe modlitwy różańcowe.
• W fundamencie znajduje się data 1 maja 1957 roku, upamiętniająca powojenny remont.
• Remont z 1957 roku wykonano całkowicie społecznie dzięki zaangażowaniu mieszkańców Lubasza, Brzezówki i Szczucina.
• Po zakończeniu prac gwałtowna burza nie uszkodziła kapliczki, mimo że tuż obok spadła ogromna gałąź rosnącej obok osiki. Wydarzenie to mieszkańcy uznali za znak Bożej opieki.
• Cenniejsze elementy dawnego wyposażenia, m.in. rzeźba św. Rocha i zabytkowe obrazy, zostały przeniesione na plebanię w Szczucinie.
• Obecny wygląd kapliczki jest efektem odbudowy przeprowadzonej w 2000 roku z zachowaniem historycznej formy obiektu.